[MỚI] Trợ lý AI Fen: hỏi doanh thu, tồn kho, công nợ bằng lời ngay trong UliWork Xem chi tiết
UliWork
Nhân sự & lương

Cách tính lương và bảo hiểm cho doanh nghiệp nhỏ

Cập nhật 5 phút đọc

Chia sẻ: Facebook LinkedIn X Telegram

Trả lời nhanh

Cách tính lương cho doanh nghiệp nhỏ gồm 4 bước: tính lương theo ngày công thực tế, cộng tăng ca và phụ cấp, trừ phần bảo hiểm người lao động đóng (BHXH 8%, BHYT 1,5%, BHTN 1%), rồi trừ thuế thu nhập cá nhân sau giảm trừ gia cảnh. Doanh nghiệp đóng thêm phần bảo hiểm của mình trên cùng mức lương đóng bảo hiểm.

Hình minh hoạ tài chính, tính toán tiền lương và chi phí doanh nghiệp
Hình minh hoạ tài chính, tính toán tiền lương và chi phí doanh nghiệp

Cuối tháng, chủ doanh nghiệp nhỏ thường mất cả buổi để làm bảng lương. Hiểu đúng cách tính lương giúp bạn trả đúng, trả đủ và tránh sai sót khi đóng bảo hiểm, nộp thuế. Bài này đi qua từng bước bằng ví dụ có số cụ thể.

Mọi con số trong ví dụ chỉ để minh hoạ. Tỷ lệ bảo hiểm, mức giảm trừ và biểu thuế có thể thay đổi theo văn bản mới, nên hãy đối chiếu với thông báo của BHXH Việt Nam và cơ quan thuế trước khi áp dụng.

Lương tháng được tính từ những phần nào?

Một phiếu lương thông thường có các phần sau:

  • Lương theo ngày công: lương cơ bản trong hợp đồng chia cho số công chuẩn của tháng, nhân với số công thực tế.
  • Tiền làm thêm giờ: tính theo giờ, có hệ số theo loại ngày làm thêm.
  • Phụ cấp và khoản cộng khác: ăn trưa, xăng xe, thưởng. Có khoản chịu thuế, có khoản không.
  • Khoản trừ: bảo hiểm người lao động đóng, thuế thu nhập cá nhân, tạm ứng.

Số công chuẩn thường là số ngày làm việc trong tháng theo lịch của công ty, ví dụ 26 ngày nếu làm từ thứ Hai đến thứ Bảy. Hãy ghi rõ cách chọn công chuẩn trong quy chế lương để nhân viên dễ đối chiếu.

Cách tính lương theo ngày công, kèm ví dụ

Công thức cơ bản: lương theo công = lương cơ bản × công thực tế ÷ công chuẩn.

Ví dụ: chị Hoa (tên minh hoạ) có lương cơ bản 10.000.000đ, công chuẩn tháng 26 ngày, đi làm 24 ngày. Lương theo công là 10.000.000 × 24 ÷ 26 ≈ 9.230.769đ.

Tiền làm thêm giờ theo Điều 98 Bộ luật Lao động 2019 ít nhất bằng 150% vào ngày thường, 200% vào ngày nghỉ hằng tuần và 300% vào ngày lễ, tết, ngày nghỉ có hưởng lương. Cũng ví dụ trên, lương giờ là 10.000.000 ÷ 26 ÷ 8 ≈ 48.077đ. Làm thêm 2 giờ ngày thường được ít nhất 48.077 × 150% × 2 ≈ 144.231đ.

Cách chấm công và giới hạn giờ làm thêm được trình bày kỹ hơn ở bài chấm công và quản lý ca làm.

Trích bảo hiểm bắt buộc thế nào cho đúng?

Theo Luật Bảo hiểm xã hội và Luật Việc làm, người lao động có hợp đồng thuộc diện bắt buộc sẽ đóng các khoản sau, tính trên tiền lương đóng bảo hiểm ghi trong hợp đồng:

  1. Bảo hiểm xã hội (BHXH): 8%.
  2. Bảo hiểm y tế (BHYT): 1,5%.
  3. Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN): 1%.

Tổng phần người lao động đóng là 10,5%. Phần doanh nghiệp đóng thường áp dụng là 21,5% (BHXH 17,5%, BHYT 3%, BHTN 1%), ngoài ra có kinh phí công đoàn 2% theo Luật Công đoàn. Tỷ lệ bảo hiểm tai nạn lao động có thể thấp hơn với doanh nghiệp đủ điều kiện, nên hãy xác nhận với cơ quan BHXH quản lý.

Ví dụ: lương đóng bảo hiểm của chị Hoa là 10.000.000đ. Phần chị đóng là 1.050.000đ, phần doanh nghiệp đóng là 2.150.000đ. Lưu ý mức lương đóng BHXH, BHYT có trần tối đa bằng 20 lần mức lương cơ sở, nên lương rất cao cũng chỉ đóng tới trần.

Thuế thu nhập cá nhân tính sau bảo hiểm

Thu nhập tính thuế = tổng thu nhập chịu thuế − bảo hiểm bắt buộc người lao động đóng − giảm trừ gia cảnh. Từ kỳ tính thuế năm 2026, mức giảm trừ cho bản thân là 15.500.000đ/tháng và cho mỗi người phụ thuộc là 6.200.000đ/tháng theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15.

Ví dụ tiếp: thu nhập chịu thuế của chị Hoa là 9.230.769đ, trừ 1.050.000đ bảo hiểm còn khoảng 8.180.769đ, thấp hơn mức giảm trừ 15.500.000đ. Vậy chị không phải nộp thuế thu nhập cá nhân tháng này.

Phần làm thêm giờ trả cao hơn lương giờ bình thường được miễn thuế theo quy định. Khi lương cao hơn mức giảm trừ, bạn áp biểu thuế lũy tiến từng phần đang có hiệu lực.

Những lỗi hay gặp khi làm bảng lương

  • Dùng lương thực nhận làm lương đóng bảo hiểm, trong khi phải dùng lương đóng bảo hiểm trong hợp đồng.
  • Quên rằng người nghỉ không lương từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng thì không đóng BHXH tháng đó.
  • Tính tăng ca chưa được duyệt, hoặc bỏ sót tăng ca ngày nghỉ hằng tuần.
  • Sửa bảng công sau khi đã trả lương, khiến số liệu hai bên không khớp.

UliWork giúp tính lương ra sao?

Trong UliWork, module Nhân sự, Chấm công và Lương dùng chung một dữ liệu. Hồ sơ nhân viên lưu hợp đồng, lương cơ bản, lương đóng bảo hiểm và phụ cấp. Bảng công tháng lấy từ chấm công trên điện thoại, đơn nghỉ phép và tăng ca đã duyệt.

Khi bảng công đã khoá, bảng lương tự tính lương theo công, tăng ca 150/200/300%, phần bảo hiểm hai bên có áp trần và thuế thu nhập cá nhân. Các tham số như biểu thuế, mức giảm trừ được ghi theo ngày hiệu lực, chủ doanh nghiệp xem và chỉnh được. Bảng lương đi qua bước duyệt, nhân viên xem phiếu lương ngay trên ứng dụng di động.

Mục Bảo hiểm và thuế tổng hợp danh sách đóng bảo hiểm và bảng kê thuế thu nhập cá nhân từ bảng lương đã duyệt, để kế toán đối chiếu trước khi tự nộp lên cổng của cơ quan nhà nước. Xem đầy đủ các phần khác ở danh sách module.

Câu hỏi thường gặp

Tổng tỷ lệ đóng bảo hiểm bắt buộc là bao nhiêu?

Phần người lao động đóng là 10,5% (BHXH 8%, BHYT 1,5%, BHTN 1%). Phần doanh nghiệp thường áp dụng là 21,5%, chưa gồm kinh phí công đoàn 2%. Hãy đối chiếu với thông báo mới nhất của BHXH Việt Nam.

Nhân viên thử việc có phải đóng bảo hiểm không?

Hợp đồng thử việc riêng thường không thuộc diện đóng BHXH bắt buộc. Nếu nội dung thử việc nằm trong hợp đồng lao động thì cần xem kỹ loại hợp đồng và hỏi cơ quan BHXH.

Tiền làm thêm giờ có bị tính thuế thu nhập cá nhân không?

Phần tiền làm thêm giờ trả cao hơn tiền lương giờ làm việc bình thường được miễn thuế. Phần tương ứng với lương giờ bình thường vẫn chịu thuế.

UliWork có tự nộp hồ sơ bảo hiểm và thuế không?

Không. UliWork tổng hợp số liệu và cho xuất tệp để kế toán đối chiếu, việc nộp vẫn do doanh nghiệp thực hiện trên cổng của cơ quan BHXH và cơ quan thuế.

Thấy bài viết hữu ích? Chia sẻ cho đồng nghiệp và bạn bè.

Chia sẻ: Facebook LinkedIn X Telegram

Bài viết liên quan

Xem tất cả →